Quỹ Tiền tệ
Quốc tế (IMF) hiện chỉ xem đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc “bị định giá
thấp hơn đôi chút so với giá trị thực”. Lập trường thay đổi này của IMF
có thể sẽ khiến nước Mỹ gặp khó khăn trong việc gây áp lực buộc Trung
Quốc nâng giá đồng Nhân dân tệ, báo Wall Street Journal cho biết.
Theo
báo này, kể từ ít nhất năm 2007, IMF vẫn xe đồng Nhân dân tệ bị định
giá thấp hơn “nhiều” hoặc “đáng kể” so với giá trị thực. Đó là quăng
thời gian mà Trung Quốc có mức thặng dư thương mại khổng lồ. Chính quyền
Tổng thống Bush và Obama đă sử dụng quan điểm đó của IMF để lập luận
rằng, chính sách của Trung Quốc tạo lợi thế bất b́nh đẳng cho các công
ty Trung Quốc, theo đó gây phương hại cho các nhà sản xuất ở Mỹ và nhiều
quốc gia khác trên thế giới. Mỹ cho rằng, đồng Nhân dân tệ giá rẻ giúp
hàng xuất khẩu của Trung Quốc tăng sức cạnh tranh trên thị trường toàn
cầu.
Vào tháng
6/2010, Bắc Kinh bắt đầu nâng giá đồng Nhân dân tệ. Kể từ đó đến nay,
đồng Nhân dân tệ đă tăng giá khoảng 7% so với đồng USD.
Tuy
nhiên, vào ngày 8/6, Phó tổng giám đốc IMF, ông David Lipton, nguyên là
một quan chức kinh tế thuộc chính quyền Tổng thống Obama, tuyên bố, IMF
đă chính thức thay đổi quan điểm về tỷ giá đồng Nhân dân tệ v́ thặng dư
cán cân văng lai của Trung Quốc đă giảm mạnh và đồng Nhân dân tệ đă
tăng giá.
“Với
những diễn biến này, mức độ định giá thấp hơn giá trị thực của đồng
Nhân dân tệ đă giảm”, ông Lipton phát biểu sau khi một nhóm nghiên cứu
của IMF thực hiện báo cáo đánh giá thường niên về nền kinh tế Trung
Quốc. “Giờ chúng tôi đánh giá đồng Nhân dân tệ đang được định giá thấp
hơn đôi chút so với một rồ tiền tệ”.
Ông
Lipton không đưa ra con số cụ thể về mức độ định giá thấp hơn thực tế
của đồng Nhân dân tệ. Năm ngoái, khi IMF xem đồng tiền này bị định giá
thấp hơn “đáng kể” so với thực tế, th́ mức độ định giá thấp hơn giá trị
thực được đưa ra là 3-23%, tùy thuộc vào phương pháp đánh giá được sử
dụng.
Ông
Lipton cho rằng, tỷ giá đồng Nhân dân tệ sẽ c̣n tăng lên khi nền kinh tế
Trung Quốc dịch chuyển sang phụ thuộc nhiều hơn vào hoạt động tiêu dùng
nội địa và ít hơn vào hoạt động xuất khẩu. “Chúng tôi hy vọng Trung
Quốc sẽ đi theo hướng đó”, ông nói.
Giới
phân tích nhận định, IMF sẽ không gây áp lực buộc Trung Quốc phải tăng
mạnh tỷ giá đồng Nhân dân tệ trong ngắn hạn, nhất là khi tăng trưởng
xuất khẩu của Trung Quốc đáng giảm tốc do kinh tế châu Âu suy giảm và
tăng trưởng kinh tế Mỹ diễn ra chậm chạp. Mặc dù tỷ giá đồng Nhân dân tệ
gần như đi ngang so với USD kể từ đầu năm đến nay, IMF không mấy bày tỏ
thái độ phản đối.
Thay
vào đó, hồi tháng 4 vừa rồi, IMF phát tín hiệu cho thấy, định chế này
không c̣n cho rằng đánh giá đồng Nhân dân tệ bị định giá thấp hơn “đáng
kể” so với giá trị thực c̣n là một đánh giá chính xác. Hiện nay, IMF
đang tiến hành xem xét lại cách đánh giá tỷ giá của các đồng tiền và có
thể đưa ra kết quả vào tháng tới.
Tuy
nhiên, cho dù IMF có thay đổi quan điểm th́ chính quyền Tổng thống
Obama ít có khả năng điều chỉnh lập trường về tỷ giá đồng Nhân dân tệ,
hay sử dụng đánh giá của IMF để phản bác những lời chỉ trích cho rằng
Washington chưa gây đủ áp lực với Bắc Kinh trong vấn đề tỷ giá. Một động
thái như vậy có thể gây “tốn kém” lớn về mặt chính trị trong năm bầu cử
2012, khi mà cả hai đảng Dân chủ và Cộng ḥa đều kêu gọi Tổng thống
tăng thay v́ giảm áp lực đối với Trung Quốc.
Tháng
5 vừa qua, Chính phủ Mỹ đưa ra quan điểm rằng, đồng Nhân dân tệ đang
“bị định giá thấp hơn nhiều so với giá trị thực”, tương tự như quan điểm
đă đưa ra vào tháng 12 năm ngoái khi Washington cho rằng đồng Nhân dân
tệ đang “bị định giá thấp hơn đáng kể so với giá trị thực”. Tuy nhiên,
trong cả hai trường hợp, Washington đều không xem Trung Quốc là một
“quốc gia thao túng tỷ giá”, một phần v́ lo ngại lập trường như vậy có
thể sẽ phản tác dụng.
Các
nhà xuất khẩu Mỹ th́ đang tiếp tục phàn nàn về chính sách tỷ giá của
Trung Quốc. Ông Mitt Romney, ứng cử viên tổng thống của đảng Cộng ḥa,
đă đưa ra lập trường cứng rắn đối với vấn đề này, xem đây là trọng tâm
trong chiến dịch tranh cử của ông. Ông Romney tuyên bố sẽ xem Trung Quốc
là một “quốc gia thao túng tỷ giá” nếu ông thắng cử.
Tuy
nhiên, thay đổi đánh giá của IMF đối với chính sách tỷ giá của Trung
Quốc có thể khiến Chính phủ Mỹ khó khăn hơn trong việc kêu gọi các quốc
gia khác gây áp lực đối với Bắc Kinh. Bởi lẽ, quan điểm của IMF được xem
là ít mang màu sắc chính trị hơn so với quan điểm của từng quốc gia
riêng lẻ, và cũng v́ hầu như không có đối tác thương mại nào của Trung
Quốc muốn công khai thể hiện lập trường chỉ trích nước này.
Về
phần ḿnh, Trung Quốc cho rằng, tỷ giá đồng Nhân dân tệ đang ở gần “mức
cân bằng”, đồng nghĩa với việc Trung Quốc không cần phải tăng tỷ giá
thêm nhiều.